شعیرین شهیدی دیر شاعیر
شعیرین شهیدی دیر شاعیر محمدرضا لوایی
«شعیر، دونیانی سیلکه له ییر»
ویلیام کارلوس ویلیامز
دنیز وارسا اؤزومم، اؤزونسن، شعیریمیزی دویمازلار نه دن؟! کده ر بنووشه لرینی تئل تئل یئله وئرمه لییک؟! کده ر- درین کده ر- شعیر دوغار یانی؟ هله بیز مطلق کده ریک. شوکورلر. «سربست یازانلار شعیریمیزی قیلینج لاییرلار». اونلار بئله جه سؤیله ییرلر. حاقلی دیرلار. آخی ایندییه دک شعیر اونلاری قیلینج لاماییب دیر! «بویور بیر قورتوم ایچ. زه هر اولسادا، شفا وئره جکدیر». من دئییرم. شعیر بودور البت. کده ریمیز جراح پیچاغی دیر. یارالارینی یاریب یارادیلیشی یئنی دن یاراداجاقدیر. من اؤزوم درد آنبارییام آما یاشام دردینی چکن لر گوجلو شعیر یازانمازلار. شعیریمیز درد اولماسین سیزه. شعیریمیزین دردینی چکن لرده وار. شعیر شاعیرلریمیزی چاخدیریب ایلدیریم تؤکه جکدیر. هله هاراسی دیر؟ شعیر بئینینیزه شالاق چکه جکدیر!
اوخوجو شعیردن اللی ایل دالی دیر. هله ساهیر یارانماییب دیر. هله «اوختای» اوخوجو گوزونده اوخدور. اوخوجو شعیرین بؤیومه سینی ایسته میر. نه فایدا؟ او، شعیری اودمادان شعیر اونو اوداجاقدیر.
حاکیم دیل، حاکیم فضا شاعیرین جانینا خسته لیک سالسادا شعیره باتانماز. شاعیری اؤلدورسه ده شعیری اؤلدورنمز. حاکیم دیلین گوجو، اوخوجو جهالتینین قارداشی دیر. آما بئله بیر دورومدا، شعیر سوپاند داشی دیر!
«اؤنجه سؤزجوک ایدی». «اؤنجه دوشونجه ایدی». «اؤنجه....». بوراخ. بوراخ. بوراخ. اؤنجه شعیرایدی!
باخ. بیر رسیم وار اؤنومده. یوخسول قیزجیغاز بادام آغاجینا سؤیکه نمه ده الینی باداملارا چاتدیرماق ایسته ییر. رسّام،دیره نیش تابلوسونو یاراتمیش. او اللر یوخاری چاتاجاقدیر گوره ن؟! دیره نیش بو سورویا یانیت دیر. بادام آماج دئییل، دیره نیش آماجدیر. شعیر همین دیره نیش دیر. آغاج، بادام، رسیم، رسّام آماج دئییل، دیره نیش آماج دیر. شعیر آماج دیر. شعیر بوسبوتون یالنیزلیغی ایله هر شئیی، هامینی گؤستریر. دوزونو دئسم شعیریمیزهر شئیی، هامینی تمیزله مه یه چالیشیر. شعیر یاغیر. اوخوجو شوراکنددیر یا ایسه باغ؟ شعیریمیز اوخوجونو یویوب تمیزله یه ندن سونرا ده یرلرینی گؤستره جکدیر. اوخوجونون مودئرنلیینی اؤزونه گؤسترمک تنقیدچینین ایشی دئییل شعیرین ایشی دیر. هله بو آرادا، بو ایلگی چاغیندا، بو حارام- حالال یاتاغیندا شعیر ارکک دیر، دیشی دیر؟! شعیرین دیلی کیشی لیک، قادینلیق دیلی دئییل. چاغداش شعیرده قادین اؤز دیلی ایله شعیر دیلینه قاتیلیر کیش ایسه اؤز دیلی ایله. دیلسیزلیک دیلی دیر شعیر.
اؤیرنجی لریم شعیری مندن سورورلار. اونلارا نه دئییم من؟! منی شعیردن سورونوز لوطفن. من همن من. یالنیز شعیر اؤیرتمن!
شعیر تانری دیر شاعیر پیغمبر، سؤزجوک لر اینسان. سؤزجوک لره قورتولوش وئرن شعیر هانی؟ جان درمانی. قوی چوخ راحات دئییم. پیغمبرسیز تانری دیر شعیر. من ایله خیاوانلاری، قورولتایلاری، شه هه رلری گزیب دولانیر. شعیره جهنّم حارام دیر شاعیره جنّت! بودا مودئرن بیر درد!
شعیری اوخویان لال دیر، شعیری دینله یه ن کار. اصیل اوخوجو، شعیری یاشایار. اونونچون شعیر، اوخوجونو یاشادار. شاعیر شعیره جان وئرمه سه اوخوجوسونون جانی چیخار! دیل، میزدیر تصویر صندل، اوخوجوایسه تاماشاچی و شعیر منظره! شاعیر چوخدان اؤلوب دور. شعیر یارانان گون شاعیر اؤلوب اوخوجو یارانار. شعیر بؤیودوکجه اوخوجو بؤیویوب بوی آتار. شاعیرله اوخوجونو بکله مک زامانی کئچیب دیر. اوخوجو نه دیر؟ شاعیر کیمدیر؟ آ کیشی شعیره نه وار؟!
چاغداش شعیریمیز بیرلییه چالیشیر. استعاره لر، تصویرلر، سؤزجوک لر.... اؤزگورلوک حسرتینده یانیرلار. تیکه له نمک. آرتیق نه دئمک؟ وطن ایله شعیرین باختی بیر اولدوزا یازیلمیش دیر. اونونچون شعیریمیز سورگونلوک، دیدرگین لیک، آیریلیق، حسرت دیر. شعیریمیز ایکی قارداشی آیری سالان اسارت دیر. تعریف لر تیکه له نیر. شعیر گاهدان کیملییه قاییدیر. دینله. شعیر توفنگ، شعیر گولـله. کیملییه قاییدیشی سهو سانانلار شعیرین بو قاییدیشینی دؤزمه ییب میریلدانیرلار. شعیر داها نه قورتولوش دور نه اعجاز. ایندیسه شعیر مطلق اعتراض. تاریخ شعیریمیزی واراقلامادان شعیر تاریخی واراقلاییر. یئنی نسلین دایانیش ساچلارینی داراقلاییر. شعیر یا اؤلوم شعیر یا استقلال. یا سنی اؤلدوروب قوربان ائده جکدیر یا ایسه سنه قورتولوش وئره جکدیر.
شعیرین شهیدی دیر شاعیر...
لعنت شعیره. لعنت اولسون لعنت. منه سؤزجوک وئردی. منه وطن اؤیره تدی. آزادلیق، اسارت، یازی، قلم اؤیره تدی. منی دوستاغا توللادی. سونرا اونلار، اؤلومو خرچنگ، ساریلیق یا ایسه باشقا خسته لیک لر آدی ایله جانیما ته پدیلر. من شعیره آبیری وئردیم، شعیر آبیریمی آپاردی. بلکه ده شعیر آبیری وئرمیش منه. من دایاندیم. من اؤلومو بوینوما آلیب شعیر دئیه ن یوللاری گئتدیم. دوشمان، شعیریمدن قورخوب منی محو ائتمک ایسته دی. شعیر منی قهرمان ائتدی. منی آز یاشاتسادا ناز یاشاتدی. من اونو بال ائتدیم او منه بالدیران ایچیرتدی. من اونا قصیر سالدیردیم او ایسه ائویمی اوچورتدو! لعنت اولسون لعنت.
سالام شعیر باغیشلا. چوخوسو سنی اله سالیب کوچه بازاردا اوینادان گونلر من سنه بوتونلویومله وورولدوم. سنی سندن دیله نیب دیله نیب یورولدوم. «شاعیرلیکله سیاست توتارمی؟» دئدیلر منه. دوشونمه دیلر شعیرده هر شئی یئر توتا بیلر آما شعیر هر شئیه توتولماز. شعیر دئدیگین وطن سیاست، پارتلاییش، باغیرتی، چؤره ک، اعتراض، دینجلیک .... و نهایتده هر نه دیر. آما بونلارین هئچ بیریسی شعیر دئییل. باغیشلا شعیر، سئوگیلیم. یارالاریمدان قان آخیر. نه قدر گولـله له نن دورنا تک چیرپینیم تورپاق اوسته؟ سونونجو گولـله نی اؤزون تاخ کؤکسومه. سنین الین ایله اؤلمک سونونجو تمنامدیر. بودا یئنی بیر درام دیر. بویور سینه می بویور. آما اونوتما کی او آخشام من اؤله نده یئللر دایانسادا، ال- قولون اسه جکدیر!
من سن اولماق ایسته ییرم. اؤلدور منی اؤلدور. سیندیرمنی. جالا منی. سنه دولماق ایسته ییرم. شاعیرلییم بسدیر داها، شعیر اولماق ایسته ییرم!
شعیر «لوایی»نی یارادیب اؤلدوردو سیزه نه قالدی؟
بیز شاعیرلره، یاشامدان دهشتلی سؤزجوک وارمی؟ /شعیره دالدیق/ شهریار شه هه ریمیز/ «پاز» پوزومو/ «وورغون» وورغونلوغوموز/ «حکمت» حکمتیمیز/ «ساهیر» سئحریمیز/ «معجز» معجزه میز/..../اؤلومو باشا چکدیک راکی راکی/ سانکی «مایا کوفئسکی»/.....
من کیمم شعیردن یازیم؟ شعیر منی یازسا، یئتر. بو سون آرزیم. اونونچون شعریمیز اؤزوموزودور. گله جه ییمیز وارسا شعیردیر. بیلیمسللیک، ائللیک، موئرنلیک، پوست مودئرنلیک شعیر یاراتماز. شعیر اونلاری یارادیر. بیز اونلاری یارادیریق. دنیز وارسا اؤزومم، اؤزونسن. شعیریمیزی دویمازلار نه دن؟....
